zommersteinhof: (Default)
Про пам'ятник Міцкевичу у Станіславові від ідеї його встановлення до сучасності можна прочитати в  stanislawow.net/historia/pomnik:

Читати статтю повністю... )

Зверну увагу на те, що в статті сказано про укриття пам'ятника під час німецької окупації десь під землею. Ось, що пише про це невтомний дослідник Івано-Франківська (раніше Станіславова) пан Тадеуш Ольшанський в статті "Losy pomnika Adama Mickiewicza w Stanisławowie" на сторінці Kurier_Galicyjski_6-2007:

"Kiedy za Niemców codziennie tędy przechodziłem, nie był to już ten sam plac, co przed wybuchem wojny. Na wysokim cokole nie było już pięknego pomnika Adama Mickiewicza. Sowieci nie zrobili mu wprawdzie krzywdy i nasz wieszcz spokojnie przetrzymał czas radzieckiej władzy, ale, kiedy latem 1941 roku miasto z rąk Węgrów przejęli Niemcy i pojawiło się gestapo, odlana w brązie postać naszego poety tajemniczo zniknęła. I, na szczęście, nie zniszczyli jej okupanci, lecz ukryli Polacy. W ciągu jednej nocy pomnik zdemontowano, zdjęto z cokołu, wywieziono za miasto i zakopano w ziemi! Po latach dopiero okazało się, że pomnik uratował pan Kazimierz Tatar. Do dziś nie mam pojęcia, jak tego dokonał, bo odlany z brązu posąg miał prawie 3 metry wysokości i ważył dobre kilka ton. Po wojnie odkopano pomnik, postawiono nieco bliżej teatru, aczkolwiek na niższym postumencie i plac nadal nosi nazwę Mickiewicza, za co Ukraińcom chwała."

 
Але версії Т. Ольшанського про те, що пам'ятник було закопано в землю десь поза містом, суперечить кінохроніка 1944 року про вступ радянських військ в Івано-Франківськ!


Після перегляду фільму у мене виникло запитання: чому, попри історію про укриття пам'ятника в часи німецької окупації під землею, у 1944 році він знаходиться на складі металобрухту "Старе залізо. Сировина"?

Від того часу я ніде більше не знаходив жодної інформації про долю пам'ятника під час німецької окупації міста Станіслава. Щоправда, зсилаючись на Т. Ольшанського, пан Л. Стомма пише: "Казимир Татара, працівник гарбарні, котрий викрав і врятував викинутий німцями на металобрухт багатотонний пам'ятник Міцкевичу" (читати тут).

Щоправда, є іще одна книжка Т.Ольшанського, якої я поки що не читав - "Станіславів однак живе". Ось що пишуть про неї в анотації:

"Tu dopełniona zostaje, między innymi, opowieść o zdjęciu po kryjomu z cokołu i ukryciu - zakopaniu - kilkutonowego pomnika Mickiewicza, a stało się to w czasie wkraczania do miasta żołnierzy niemieckich. Autor musiał czekać sześćdziesiąt lat na rozwikłanie zagadki, jak taka operacja, dokonana przez niepozornego Kazimierza Tatarę, była możliwa."

 Продовженням теми про пам'ятник Міцкевичу в Івано-Франківську став лист від друзів з Польщі, які вислали мені фото сторінок з книжки T.Olszański "Jak pan Tatara uratował Mickiewicza"

Фото сторінок клікабельні



Але все одно не дуже зрозумілим лишається, чому пам'ятник вирішили викопати з землі або в останні дні німецької окупації, або в перші ж дні приходу радянських військ. Червона Армія увійшла в Станіслав 27.06.1944, а фільм зроблено 28.06.1944.

Ось кадри з цього фільму (фото клікабельні):



Нещодавно в інтернеті я наштовхнувся на статтю на сайті franyk.com/fullnews/197345, де автор А. Сторощук пробує проаналізувати версію з "металобрухтом" і навіть вказує, де саме перебігає шов від післявоєнного зварювання частин пам'ятника:



Тому я вважаю питання порятунку пам'ятника А.Міцкевичу відкритим.
Скоріш за все розповідь Казімежа Татара про закопування скульптури є... гммм... перебільшенням.

zommersteinhof: (Default)
Вже хорошою традицією стає щороку у Івано-Франківську створювати панорамну мозаїку з фотографій мешканців міста, які самостійно власноруч надіслали їх організаторам. Цього року до Дня міста була створена мозаїка із виглядом Майдану Шептицького. Всього панорама складаєтсяь з кількох тисяч фотографій учасників.












Джерело: http://pravda.if.ua/news
zommersteinhof: (Default)

З нагоди 350-річчя міста мешканці Івано-Франківці отримали в подарунок вітальну листівку у вигляді оглядового банера розміром 3х6 м. Листівка "Мозаїка" сформована з фотографій франківчан. На відстані  можна побачити зображення міської ратуші.

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

До 350-річчя міста виготовили гігантську мозаїку з фотографій франківчан

Джерело: http://paralleli.if.ua/news

zommersteinhof: (Default)
Раптом, переглядаючи карти в Google,
я побачив місто в Карпатах, якого нема!
Зацікавився... І ось, що взнав.
Після ІІ світової війни біля Делятина повстала військова база.
По сьогоднішній день про неї немає достеменної інформації,
але "кляті американці" запустили супутники і все побачили!!!

Подивимось і ми. Отже, на місці села Луг над р.Перемийська
(до речі, село з 1949 р. перестало існувати... церква, хати, селяни...)
почалось будівництво чогось... Пішла туди й залізнична колія.

На старій польській карті червоним кружечком я обвів місце, яке нас цікавить.
Помаранчевим кольором обведено "ґміну Делятин"Читати далі... )Читати далі... )

Одне з джерел: http://umoloda.kiev.ua/number/659/291/23944
Друге джерело: https://www.facebook.com/DelatinskaSchoolN3

До речі, в цьому останньому джерелі можна прочитати:

Делятинська загальноосвітня школа 1-3 ступенів №3 заснована 1-го вересня 1959року на території колишнього села Луг.
До 1993 року вона іменувалася як Московська середня школа №131 і навчання здійснювалося російською мовою.
Відповідно до рішення управління освіти Івано – Франківської області державної адміністрації від 25 серпня 1993року
школа №132 має статус середньої загальноосвітньої школи 1-3 ступенів і навчання здійснюється українською мовою.

P.S. (24.09.2013) Пройшов певний час... І раптом сьогодні я побачив відео-сюжет від firtka.if.ua
                              Це просто повне розтаємничення об'єкту!!! Як так можна??? Інтрига пропала!!!
zommersteinhof: (Default)

Pomnik Adama Mickiewicza

odsłonięcie 20 listopada 1898 roku w setną rocznicę urodzin poety

Mieszkańcy Stanisławowa postanowili wystawić w swoim mieście pomnik ku czci twórcy "Pana Tadeusza". Pomysł pojawił się w 1890 roku, którego inspiratorkami były żony miejscowych notabli. Zainicjowały powstanie komitetu organizacyjnego na czele, którego stanął profesor gimnazjalny Paweł Bryl. Komitet zajął się zdobyciem funduszy oraz znalezieniem odpowiedniego artysty, który wykonałby pomnik. Na konto komitetu wpłynęły pieniądze od rady miejskiej, władz powiatowych, kasy oszczędności oraz ze składek mieszkańców miasta i okolic.
Pomnik Adama Mickiewicza
Zaplanowany termin odsłonięcia na listopad 1896 okazał się nierealny. Kamień z okolic Tarnopola, z którego miał być wykonany pomnik i cokół nie nadawał się do wykonania rzeźby. Kolejnym kłopotem był teren, który okazał się zbyt miękki.
Dopiero 20 listopada 1898 roku tj. osiem lat od rozpoczęcia budowy pomnika A. Mickiewicza w Stanisławowie dokonano przy udziale wielkiej ilości mieszkańców uroczystego odsłonięcia.
Pomnik A. Mickiewicza obecnie / fot. Kazimierz MierzwaMieszkańcy Stanisławowa postanowili wystawić w swoim mieście pomnik ku czci twórcy "Pana Tadeusza". Pomysł pojawił się w 1890 roku, którego inspiratorkami były żony miejscowych notabli. Zainicjowały powstanie komitetu organizacyjnego na czele, którego stanął profesor gimnazjalny Paweł Bryl. Komitet zajął się zdobyciem funduszy oraz znalezieniem odpowiedniego artysty, który wykonałby pomnik. Na konto komitetu wpłynęły pieniądze od rady miejskiej, władz powiatowych, kasy oszczędności oraz ze składek mieszkańców miasta i okolic.
Zorganizowano konkurs na artystę, który wygrał rzeźbiarz pochodzący ze Lwowa Tadeusz Błotnicki. Komitet postawił mu warunki: figura poety miała być zrobiona z  kamienia pochodzącego z okolic Tarnopola w wysokości 2,25 metra, cokół pod tablicą dedykacyjną miał posiadać dodatkowe ozdoby w postaci symboli poezji, poeta miał być ubrany w tradycyjny strój z okresu, którego pochodził, a głowa zaś wiernym portretem Mickiewicza. Za wykonany pomnik Błotnicki miał otrzymać 3 tyś złotych reńskich. Pomnik miał być odsłonięty w listopadzie 1896 roku. Z pomocą do wykonania tegoż przedsięwzięcia pośpieszył hrabia Lanckoroński. Dzięki jego pomocy T. Błotnicki wyjechał na 1,5 roczne studia do Włoch. Tam w 1891 roku we Florencji zaprzyjaźnił się z Lenartowiczem. Korzystał z jego pracowni, wskazówek i przygotowywał się do prac nad pomnikiem. Do wykonania podobizny poety wykorzystał jego maskę pośmiertną. Ona pomogła mu odtworzyć zarysy czaszki a resztę uzupełnił na podstawie wizerunków Mickiewicza znajdujących się w zbiorach muzeów. Zaplanowany termin odsłonięcia na listopad 1896 okazał się nierealny. Kamień z okolic Tarnopola, z którego miał być wykonany pomnik i cokół nie nadawał się do wykonania rzeźby. Kolejnym kłopotem był teren, który okazał się zbyt miękki. Dopiero 20 listopada 1898 roku tj. osiem lat od rozpoczęcia budowy pomnika A. Mickiewicza w Stanisławowie dokonano przy udziale wielkiej ilości mieszkańców uroczystego odsłonięcia.
Rzeźba została zrobiona z włoskiego marmuru, ważyła 8 ton i miała 2,81 metra wysokości. Rzeźbiarz przedstawił poetę z książką w ręku w chwili natchnienia. Na cokole napis: "Adamowi Mickiewiczowi w setną rocznicę urodzin - obywatelstwo miasta Stanisławowa 1898 rok".
Dla ciekawości warto podać, że w roku 1903 rzeźbiarz zrobił idealną kopię stanisławowskiego pomnika i sprzedał miastu - Wieliczce.
W latach 1918-1919 podczas walk polsko-ukraińskich pomnik został uszkodzony przez Ukraińców, którzy próbowali powalić na ziemię figurę Adama Mickiewicza. Okazało się, że był dość trudny do zniszczenia i obtłukiwali go siekierami, kamieniami oraz innymi ciężkimi narzędziami, co doprowadziło do uszkodzenia figury i cokołu. Mimo uszczerbku pomnik przetrwał, lecz trzeba było go odrestaurować i naprawić uszkodzenia. Nie mógł już pomóc w tym artysta, ponieważ zmarł 31 marca 1928 roku.
Kliknij aby powiekszyć
Dokument dotyczący odnowienia
W roku 1930 skopiowano uszkodzoną figurę Mickiewicza i odlano ją w brązie. Ten skopiowany pomnik ustawiono na nowym cokole, który był nieco wyższy od poprzedniego i o prostym kształcie. W takim stanie przetrwał do II wojny światowej.
W okresie okupacji Polacy pomnik Adama Mickiewicza ukryli zakopując go. Pomnik zawdzięcza ocalenie Kazimierzowi Tatarowi.
Dzisiaj pomnik Mickiewicza znajduje się w tym samym miejscu tylko dawny cokół został zastąpiony prostopadłościanowym klockiem, który wynosi pomnik wieszcza na imponująco okazałą wysokość. Tak też przetrwał pomnik Adama Mickiewicza do czasów obecnych.

Zródło: http://stanislawow.net/historia/pomnik

Tadeusz Olszański

Losy pomnika Adama Mickiewicza w Stanisławowie

Kiedy za Niemców codziennie tędy przechodziłem, nie był to już ten sam plac, co przed wybuchem wojny. Na wysokim cokole nie było już pięknego pomnika Adama Mickiewicza. Sowieci nie zrobili mu wprawdzie krzywdy i nasz wieszcz spokojnie przetrzymał czas radzieckiej władzy, ale, kiedy latem 1941 roku miasto z rąk Węgrów przejęli Niemcy i pojawiło się gestapo, odlana w brązie postać naszego poety tajemniczo zniknęła. I, na szczęście, nie zniszczyli jej okupanci, lecz ukryli Polacy. W ciągu jednej nocy pomnik zdemontowano, zdjęto z cokołu, wywieziono za miasto i zakopano w ziemi! Po latach dopiero okazało się, że pomnik uratował pan Kazimierz Tatar. Do dziś nie mam pojęcia, jak tego dokonał, bo odlany z brązu posąg miał prawie 3 metry wysokości i ważył dobre kilka ton. Po wojnie odkopano pomnik, postawiono nieco bliżej teatru, aczkolwiek na niższym postumencie i plac nadal nosi nazwę Mickiewicza, za co Ukraińcom chwała.

Zródło: kresy24.pl/Kurier_Galicyjski

На додаток - три фото пам'ятника Міцкевичу:

Adam 1

Adam 1a
Adam

zommersteinhof: (Default)
Львів - Івано-Франківськ: пасемо задніх!

У червні 2011 року у Івано-Франківську знову відкрили Пасаж Ґартенберґів ("Pasage Gartenberg") (перший раз його відкрили у 1904 році)


І тепер франківчани насолоджуються ще однією красивою будівлею в самому центрі міста
(більше фото тут: pasage-gartenberg-oglyadyny-foto):



А що маємо ми? Загаджене подвір'я колишнього пасажу Міколяша зі славною аптекою (до речі, треба буде поцікавитись, що там діється з аптекою?)
Ех, що маємо, то маємо...



Усі фотографії взято з "павутиння", якщо буде треба, одразу віддам.
Останнє фото взято з чудової колекції Кравцова В.П.
 

Profile

zommersteinhof: (Default)
zommersteinhof

July 2017

S M T W T F S
      1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031     

Syndicate

RSS Atom

Most Popular Tags

Style Credit

Expand Cut Tags

No cut tags
Page generated Oct. 22nd, 2017 08:14 am
Powered by Dreamwidth Studios